Tuners zijn bedrijven die auto's onder handen nemen.
Meestal gaat het er om de voertuigen sportiever en opvallender te maken. Tuning kan zowel in het exterieur als in het interieur plaatsvinden. Je kan een wagen licht tunen, enkele spoilertjes of labeltjes en kleuraccenten bijvoorbeeld, of zwaarder, met grote onderdelen van andere wagens bijvoorbeeld. Je zou het stretchen of bepantseren van auto's ook als tunen kunnen zien, maar dit zijn eerder aparte "branches".
Tuning is vooral in trek bij het jongere publiek. Er zijn op de wereld duizenden tuners met allemaal verschillende pakketten, kits of onderdelen. Vooral Duitsland staat erom bekend, omdat alle bekendste tuners daar zijn gevestigd.
De meeste tuners kunnen verschillende merken onder handen nemen. Regelmatig gaat het om merken van dezelfde groep, bijvoorbeeld BMW en Mini, Mercedes en Smart of Volkswagen, Audi en Skoda.
Veel getunede wagens zijn de Volkswagen Golf, de Peugeot 206 en de Seat Ibiza. Dit zijn keer op keer kleine drie- of vijfdeursmodellen. Tuning is dan ook een goed alternatief indien men geen geld heeft voor een dure sportwagen. Maar tuning vindt je ook bij de absolute topklasse: Er zijn tuningprogramma's voor Maybach, Rolls-Royce, Aston Martin, Lamborghini, en noem maar op. Men kan natuurlijk ook zelf een auto tunen, om zeker te zijn dat ie uniek is. Dit bespaart ook veel geld. Onderdelen kunnen worden gekocht, zelf gemaakt, of van de sloop gehaald worden, om deze zodanig aan te passen dat ze onderdeel kunnen worden van een mooi getunede auto.
Tunen raakt almaar meer in de mode. Voor veel mensen is dit een vaste hobby: Er kruipt bij sommigen enorm veel geld en tijd in het werk, en het is dan ook een waar plezier bij elke testrit. Daarom zijn er ook veel beurzen, tentoonstellingen, evenementen, bijeenkomsten en racen i.v.m. het tunen van wagens.
Populaire tuning-aspecten zijn spoilers, vooraan omdat de wagen dan lager bij de grond staat, en achteraan, voor de neerwaartse druk en de opvallendheid. Ook zijn muziekinstallaties, lak en labels populair.
Ook zijn er tuners die oude wagens omzetten in de nieuwe modellen (denk aan VH), of kleine sportwagens omzetten (alleen uiterlijk dan) in supersportwagens (denk aan Lotec).
Naast de zichtbare tuningitems zijn er ook bedrijven die alleen de motor onder handen nemen, dit is chiptuning.
Algemeen
De meeste motoren in moderne auto's worden door een computer
(regelapparaat) aangestuurd. Deze regelt continu onder meer
de ingespoten hoeveelheid brandstof, de turbodruk en het
ontstekingstijdstip. Bij chiptuning optimaliseert men de
programma’s die aan de hand van vele parameters (gemeten
waarden) het motormanagement vormen. De chips in een ECU
zijn geladen met software welke bij de aankoop is
gemonteerd. Vaak zijn deze programma's geschreven ver binnen
de maximale belasting van de desbetreffende automotor. De
ruimte biedt dus de mogelijkheid de automotor te chiptunen,
zonder dat de motor onherstelbaar beschadigd raakt. Sommige
fabrikanten brengen zelfs verschillende vermogensvarianten
van dezelfde motoren op de markt. Deze motoren worden
softwarematig gemanipuleerd bij aankoop. Indien men de
sterkere versie overweegt aan te schaffen bij de dealer,
wordt er dus enkel simpelweg de sterkere softwarevariant
geplaatst.
In België worden auto's zelfs gechiptuned in de omgekeerde
richting omdat de wegenbelasting daar is bepaald op het
motorvermogen. Sterke motoren worden bij aankoop
softwarematig teruggeregeld om deze aantrekkelijker te maken
voor de markt.
Met chiptuning stemt men die parameters opnieuw, maar dan
meer ideaal, op elkaar af. Dit alles resulteert bij motoren
met turbo of een andere vorm van laaddrukverhoging van 20
tot 40% prestatieverbetering, dus koppel (trekkracht) en
vermogen (topsnelheid). Bij atmosferische motoren is de
winst een 6 à 8%. Hierdoor kan de auto sneller optrekken en
wordt de topsnelheid verhoogd. Bij een onveranderde rijstijl
is een brandstofverbruikvermindering realiseerbaar omdat het
rendement van de motor wordt verhoogd. De motor wordt
levendiger en reageert sneller op gaspedaalbewegingen.
Chiptuning van het motormanagement
Als er een elektronische geregelde inspuiting en ontsteking
aanwezig is, ook wel motormanagement genoemd, is chiptuning
mogelijk. Het managementsysteem is de plaats waar alle
informatie van de motor binnenkomt. De computer geeft aan de
hand van de gemeten gegevens, de injectie en de turbo de
opdrachten.
In de motor zitten op diverse plaatsen zenders die
informatie naar het management sturen. Door middel van
chiptuning gaat men hier ingrijpen. De computer gebruikt het
softwareprogramma dat de constructeur heeft ingevoerd om
alles te sturen. Het programma bepaalt de hoeveelheid
brandstof mag worden ingespoten en op welk tijdstip. Bij
chiptuning gaat men die software beïnvloeden.
Chiptuning via een powerbox
Een andere mogelijkheid is de gegevens die de zenders naar
het management sturen 'vervalsen'. Hier spreekt men van een
powerbox die tussen de zenders en het management geplugd
wordt. Deze powerbox stuurt 'foute' meetgegevens naar het
management. Als de turbodruk in werkelijkheid 1,0 bedraagt,
zal de computer gegevens ontvangen die zeggen dat de
laaddruk op dat moment slechts 0,6 bar bedraagt. Op die
manier zal de computer vanaf 1,4 bar laaddruk opdracht geven
om de waste gate van de turbo te openen. Op Japanse auto's
kan veelal enkel een powerbox toegepast worden, omdat deze
werken met onuitwisselbare processors. Vandaag de dag zijn
er chiptuning bedrijven, welke het Japanse motormanagement
kunnen chiptunen.
Waarom zijn common-rail-druk verhogende modules (BOX)
schadelijk voor de motor?
Door de inspuitdruk te verhogen zal uiteraard de ingespoten
brandstofhoeveelheid toenemen. Maar ook de ingespoten
brandstofhoeveelheid voor het bovenste dode punt neemt
hierdoor toe. Men krijgt hierdoor een situatie die
vergelijkbaar is met het vervroegen van het inspuitmoment
(of "ontstekingstijdstip"). De motor zal dus een hogere tot
veel hogere topdruk en -temperatuur opbouwen. Een hogere
topdruk mag dan wel gunstig zijn om meer vermogen uit een
motor te halen (veel vermogenswinst, vrijwel geen toename
van rookvorming), maar een standaard-motor zal dit doorgaans
niet lang uithouden : door de (veel) hogere
verbrandingstemperatuur en -druk zal een doorsnede zuiger al
snel barsten vertonen. Van zodra deze barsten groot genoeg
zijn zal hierlangs compressieverlies optreden. De eerst
volgende keer dat de motor dan zwaar belast wordt zal, ten
gevolge van het lekverlies, heel hoge temperaturen ontstaan
binnenin die barst waardoor plaatselijk de zuigerlegering
zal smelten met een gat in de zuiger tot gevolg!Verder
stellen wij ook vast dat dergelijke kits meestal niet
voorzien zijn om informatie binnen te krijgen omtrent de
gaspedaalstand wat vaak aanleiding geeft tot abnormaal hoge
koppelingsslip (koppelomvormer) bij wagens uitgerust met
automatische versnellingsbakken en ook zullen die motoren
vaak "harder" draaien (meer "dieselklop").
OBD tuning
OBD staat voor 'On Board Diagnosis'. Hier worden de gegevens
van het motormanagement uitgelezen via de
storingsdiagnosestekker en vervolgens gewijzigd. Bij OBD
tuning komt er geen soldeerbout aan te pas. Bij chiptuning
moet de originele chip vervangen worden door een andere, OBD
tuning is dus eenvoudiger te doen.
De levensduur van de motor wordt bij verantwoord chiptuning
niet bekort, maar er moet wel rekening gehouden worden met
het feit dat de motor zelf vaak niet het enige verschil is
tussen 2 auto's. Bijvoorbeeld TDI motoren van
respectievelijk 90 pk en 110 pk zien er computeroptisch
hetzelfde uit, maar er zijn wel degelijk verschillen in
turbo, oliekoeler, oliepomp, intercooler enzovoort.
Motorenfabrikanten bouwen gelukkig wel een behoorlijke
(mechanische) veiligheidsmarge in.
De leeftijd of kilometerstand van de motor maakt wel
degelijk uit. De motor in een auto die meer dan 250.000 km
heeft gelopen zal niet meer zo snel in aanmerking komen voor
chiptuning.
Storingen zijn zeer zeldzaam, mits de chiptuning door een
gerenommeerd chiptuningbedrijf is uitgevoerd. De motor moet
na het chiptunen zorgvuldig warmgereden worden. Aan de
elektronica is na chiptuning bij een goede tuner van
buitenaf niets bijzonders te zien en ook met een
diagnose-apparaat bij de dealer kan de gewijzigde software
niet worden herkend. Het vermogen en koppel zijn natuurlijk
wel te meten op een vermogenstestbank.
België
VH (Mercedes-Benz)
Duitsland
AC Schnitzer (BMW, Mini)
Carlsson (Mercedes-Benz)
Der Abt (Audi, Seat, Škoda, Volkswagen)
Gemballa (Audi, BMW, Ferrari, Porsche, Volkswagen,
Lamborghini (vroeger))
JE Design (Audi, Seat, Škoda, Volkswagen)
Koenig Specials (BMW, Ferrari, Lamborghini, Mercedes-Benz
Lotec (Mercedes-Benz, Porsche, Ferrari, BMW, Volkswagen,
Audi)
Lumma (Opel)
Musketier (Maserati, Citroën, Peugeot)
Nothelle (Audi, Škoda, Seat, Volkswagen)
SKN (Alfa Romeo, BMW Alpina, Audi, Bentley, BMW, Chrysler,
Citroën, Ferrari, Fiat, Ford, Honda, Hummer, Hyundai, Isuzu,
Jaguar, Kia, Lamborghini, Lancia, Land Rover, Maserati,
Maybach, Mazda, Smart, Mercedes-Benz, MG, Rover, Mini,
Mitsubishi, Nissan, Opel, Peugeot, Porsche, Renault, Saab,
Seat, Škoda, SsangYong, Subaru, Suzuki, Toyota, Volkswagen,
Volvo, motorhomes, vrachtwagens)
Zender (Alfa Romeo, Audi, BMW, Opel, Seat, Volkswagen)
Japan
Mazdaspeed (Mazda)
Mugen (Honda)
Luxemburg
Abbes (Peugeot, Seat)
Nederland
CarChiptuning (Alfa Romeo, Audi, BMW, Chrysler, Citroën,
Ferrari, Fiat, Ford, Honda, Hyundai, Jaguar, Kia, Lancia,
Land Rover, Mazda, Mercedes-Benz, Mini, Mitsubishi, Nissan,
Opel, Peugeot, Porsche, Renault, Rover, Saab, Seat, Škoda,
Smart, SsangYong, Suzuki, Toyota, Volkswagen, Volvo,
vrachtwagens)
Chipmeister (Alfa Romeo, Audi, BMW, Chrysler, Citroën,
Ferrari, Fiat, Ford, Honda, Hyundai, Jaguar, Kia, Lancia,
Land Rover, Mazda, Mercedes-Benz, Mini, Mitsubishi, Nissan,
Opel, Peugeot, Porsche, Puch, Renault, Rover, Saab, Seat,
Škoda, Smart, SsangYong, Suzuki, Toyota, Volkswagen, Volvo)
ChiptuningExperience (Alfa Romeo, Audi, BMW, Chrysler,
Citroën, Ferrari, Fiat, Ford, Honda, Hyundai, Jaguar, Kia,
Lancia, Land Rover, Mazda, Mercedes-Benz, Mini, Mitsubishi,
Nissan, Opel, Peugeot, Porsche, Renault, Rover, Saab, Seat,
Škoda, Smart, SsangYong, Suzuki, Toyota, Volkswagen, Volvo,
vrachtwagens)
FH Technic (Audi, BMW, Mercedes-Benz, Opel, Peugeot, Porsche,
Renault, Seat, Škoda, Volkswagen)
Madeno Racing (Alfa Romeo)
Mobile Chiptuning (Alfa Romeo, Audi, BMW, Chrysler, Citroën,
Ferrari, Fiat, Ford, Honda, Hyundai, Jaguar, Kia, Land
Rover, Mercedes-Benz, Mini, Mitsubishi, Nissan, Opel,
Peugeot, Porsche, Puch, Renault, Rover, Saab, Seat, Škoda,
SsangYong, Suzuki, Toyota, Volkswagen, Volvo)
MVT Tuning (Alfa Romeo, Audi, BMW, Chrysler, Citroën,
Ferrari, Fiat, Ford, Honda, Hyundai, Jaguar, Kia, Lancia,
Land Rover, Mazda, Mercedes-Benz, Mini, Mitsubishi, Nissan,
Opel, Peugeot, Porsche, Renault, Rover, Saab, Seat, Škoda,
Smart, SsangYong, Suzuki, Toyota, Volkswagen, Volvo,
motorhomes, tractoren, vrachtwagens)
Powerbox Shop (Alfa Romeo, Audi, BMW, Chrysler, Citroën,
Fiat, Ford, Honda, Hyundai, Jaguar, Kia, Lancia, Land Rover,
Mazda, Mercedes-Benz, Mini, Mitsubishi, Nissan, Opel,
Peugeot, Renault, Rover, Saab, Seat, Škoda, Smart, SsangYong,
Suzuki, Toyota, Volkswagen, Volvo, motorhomes, tractoren,
vrachwagens)
OnlineTuning.com (Alfa Romeo, Audi, BMW, Chrysler, Citroën,
Ferrari, Fiat, Ford, Honda, Hyundai, Jaguar, Kia, Lancia,
Land Rover, Mazda, Mercedes-Benz, Mini, Mitsubishi, Nissan,
Opel, Peugeot, Porsche, Puch, Renault, Rover, Saab, Seat,
Škoda, Smart, SsangYong, Suzuki, Toyota, Volkswagen, Volvo)
Ziptuning (Alfa Romeo, Audi, BMW, Chrysler, Citroën, Ferrari,
Fiat, Ford, Honda, Hyundai, Jaguar, Kia, Lancia, Land Rover,
Mazda, Mercedes-Benz, Mini, Mitsubishi, Nissan, Opel,
Peugeot, Porsche, Renault, Rover, Saab, Seat, Škoda, Smart,
SsangYong, Suzuki, Toyota, Volkswagen, Volvo, vrachtwagens,
touringbussen, campers, motoren)
Nieuw-Zeeland
Ohlsen Developments ((o.m.) Mitsubishi)
Oostenrijk
Königseder (BMW, Ferrari, Fiat, Honda, Mercedes-Benz,
Porsche, Smart, Volkswagen)
Rusland
Bronto (Lada)
Lada Tool (Lada)
Tsjechië
Air Design (Peugeot, Škoda)
Verenigd Koninkrijk
Abbott (Saab)
Autodelta (Alfa Romeo)
Breyton (BMW)
Zwitserland
Rinspeed (Porsche)